MADDE VE ÖZELLİKLERİ
MADDE – (Buhar Basıncı)
Farklı sıvıların kaynama noktaları ve aynı sıcaklıktaki buhar basınçları
karşılaştırılırken;
Kaynama noktası düşük olan sıvıların buhar basıncı daha yüksektir.
Buharlaşma Isısı = Kaynama Noktası = Tanecik-ler Arası Çekim Kuvveti
Buhar Basıncı = Uçuculuk olarak düşünebilir.
MADDE – (Isı Alışverişi)
Isıca yalıtılmış kapalı kaplarda gerçekleşen reaksiyonlarda;
ENDOTERMİK ise ortamın sıcaklığı (T) azalır.
EKZOTERMİK ise ortamın sıcaklığı (T) artar.
MADDE – (Hal Değişimi)
“Hangilerinde düzensizlik artmıştı ya da düzensizlik azalmıştır?” sorularında
kullanacağımız düzensizlik sıralaması KATI < SIVI < ÇÖZELTİ < GAZ şeklindedir.
MADDE – (Karışımları ayırma yöntemleri)
Karışımları ayırt ederken mıklatıslanma yönteminin kullanılabilmesi için
maddelerden biri mıknatıslanmalı (Demir, Nikel ve Kobalt) diğeri ise
mıknatıslanmamalı.
Ayrıca karışımın halinde olmaması gerekir. Örneğin demir tozu bakır tozu
mıklatıslanma ile ayrılırken demir bakır alışımı mıknatıs ile ayrılmaz.
Mıknatıslanma işini en iyi JOHNY FE (namı dşğer EFE JOHNY) bilir.
Yani sadece CoNİFe (ya da eFe CoNi) metalleri mıknatıslanır. (Co: Kobalt, Ni:
Nikel, Fe: Demir)
MADDE – (Ayırt Edici Özellikler)
Aynı sıcaklıkta farklı özkütle değerine sahip olan saf maddeler ile farklı
sıcaklıkta aynı özkütle değerlerine sahip olan safmaddeler kesinlikle farklı
maddelerdir.
MADDE – (Donma Noktası)
Dış basınç artarsa; donarken hacmi azalan maddelerde donma noktası yükselir,
donarken hacmi artan maddelerde ise (SU) donma noktası düşer.
MADDE – (Isı Alış Verişi)
Maddenin kinetik enerjisi (Ek) sıcaklık değiştiğinde değişir.
Maddenin potansiyel enerjisi (Ep) ise madde hal değiştirdiğinde değişir.
MADDE – (Karışımlar)
Birçok öğrenci (aşağıdakilerden hangisi karışımdır ya da alaşımdır?) tipi
sorularda şıklarda bulunan “Kalay” ifadesini karışımmış ya da alışımmış gibi
düşünüp doğru cevap olarak işaretliyor. Fakat; unutulmamalıdır ki Kalay alışım
değil, (Sn) olan bir elementtir.
ATOM VE PERYODİK TABLO
ATOM YAPISI – (Elektron alışverişi)
ATOM ELEKTRON VERİRSE
Elektron sayısı artar = Yükü azalır = Çapı aza-lır = Elektron başına düşen çekim
kuvveti ar- tar = Çekirdeğin çekim kuvveti değişmez = Enerji alır (Endotermik) =
Kimyasal özelliği değişir = Fiziksel özelliği değişir = Nükleon sayısı değişmez.
(X(g) + Q kkal ® X+1 + é)
ATOM ELEKTRON ALIRSA
Elektron sayısı artar = Yükü azalır = Çapı ar- tar = Elektron başına düşen çekim
kuvveti aza- lır = Çekirdeğin çekim kuvveti değişmez = Enerji verir (Endotermik)
= Kimyasal özelliği değişir = Fiziksel özelliği değişir = Nükleon sayısı
değişmez.
(X(g) + é kkal ® X–1 + Q)
ATOM YAPISI – (Atom No Hesaplama)
(X+1 , X+3 ve X+5 iyonlarının elektronları 44’tür. Buna göre X’in atom no
kaçtır?) tipi sorularda;
Önce yükleri toplayın (–1 + 3 + 5 = +7), çıkan sonucu toplam elektron sayısına
ekleyin (44+7 = 51) son olarakta bu sayıyı soruda verilen iyon sayısına bölün
(51 / 3). İşte size x’in atom numarası :17
ATOM YAPISI – (Atom ve İyon Çapı)
Elektron sayıları eşit olan atom ve iyonlarda proton sayısı büyük olanın çapı
daha küçüktür.
ATOM YAPISI – (İyonlaşma Enerjisi)
Atomların 1. İE’leri X+0 durumlarından, 2. İE’leri X+1 durumlarından 3. İE’leri
X+2 durumlarından, n. İE’leri Xn–1 durumlarından elektron koparılacak şekilde
karşılaştırılır.
Örneğin; soruda 10Ne, 12Mg, 7N atomlarının 3. İE’lerini karşılaştırın derse,
hemen 10Ne+2, 12Mg+2, 7N+2 durumlarındaki elektron dağılımlarına göre
karşılaştırma yaparız.
ATOM YAPISI – (Atom ve İyon Çapı)
“Çekirdeğin çekim kuvveti” ifadesi farklıdır, “Elektron başına düşen şekim
kuvveti,” ifadesi farklıdır. Atom elektron alıp verdiğide “elektron başına düşen
çekim kuvveti” değişir. Fakat atomun çekirdeğinde herhangi bir değişim söz
konusu olmadığı için “çekirdeğin çekim kuvveti” değişmez.
ATOM YAPISI – (İzoelektronik)
İzoelektronik hem elektron sayıları aynı, hemde elektron dağılımları aynı
demektir. Örneğin; 21Se+1 ile 20Ca taneciklerin elektron sayıları aynıdır, ama
izoelektronik değildirler
RADYOAKTİVİTE
Bir atomun radyoaktifliği dış faktörlere (Sıcaklık, basınç, çözünürlük, kimyasal
reaksiyona girme ......) bağlı değildir.
Bir atomun radyoaktifliği, atomun serbest halde olma bileşik halinde olma, katı
, sıvı, gaz yada iyon halinde olmasına bağlı değildir.
Kimyasal ve fiziksel olaylarda atomun radyoaktifliği değişmez fakat radyoaktif
olaylarda atomun kimyasal özelliği yada fiziksel özelliği değişebilir.
Kimyasal tepkimelerde toplam kütle değişmez iken radyoaktif tepkimelerde toplam
kütle değişir (kimyasal tepkimelerde kütle kabı önemli değildir fakat radyoaktif
tepkimelerde önemlidir.)
Kimyasal tepkimelerde atom sayısı ve cinsi değişmez iken radyoaktif tepkimelerde
atom sayısı ve cinsi değişebilir.
Kimyasal tepkimelerde atomun çekirdek yapısında herhangi değişim söz konusu
değil iken (çekirdek dokunulmaz) radyoaktif tepkimelerde atomun çekirdeğine
müdahale vardır.
Kimyasal tepkimelerde toplam proton, nötron, elektron sayısında herhengi bir
değişim olmaz fakat radyoaktif tepkimelerde değişim olabilir.
Radyoaktif tepkimelerde toplam nükleon sayısı (Kütle numarası = proton + nötron)
keinlikle değişmez.
Yarılama süresi (Yarı Ömür) maddenin cinsine bağlıdır ayrıca izotop atomların
yarılanma süreleri farklıdır. Yarılanma süreleri madde miktarına bağlı değildir
fakat yarılanma hızı madde miktarın bağlıdır; miktarı fazla olan radyoaktif
maddenin yarılanma hızı küçüktür.